شبکه بهداشت و درمان ماکو

بیماریهای منتقله از طریق آب و غذا

بیش از 200 نوع بیماری از طریق غذا منتقل می‌شود: تخمین زده شده که سالانه 1/5 میلیون کودک بر اثر ابتلا به اسهال فوت می‌کنند و بیشتر این بیماری‌ها از طریق آلودگی‌های آب و غذا است که با تهیه درست و مناسب غذا می‌توان از آن‌ها جلوگیری کرد-

همه افراد جامعه با هر شغلی در بهداشت مواد غذایی نقش مهمی دارند: آلودگی مواد غذایی می تواند در هر مرحله از مزرعه تا میز غذا خوری خانواده پیش آید. کشاورز، پرسنل کارخانه های فرآوری محصولات غذایی، فروشنده ها و مصرف کنندگان و هر فردی که در نگهداری و تحویل مواد غذایی نقشی دارد باید اقدامات بهداشتی را در زنجیره غذایی رعایت کند.

جزء حیاتی برای پیشگیری از شیوع بیماری‌ها رعایت بهداشت در خانه است و زنان به عنوان تهیه‌کنندگان وعده‌های غذای خانواده در بسیاری از جوامع بعنوان اهداف اصلی آموزش بهداشت مواد غذایی هستند.

 کلید های طلایی برای دستیابی به غذای سالم‌تر و ایمن‌تر

• همیشه نظافت را رعایت کنید.

بیشتر میکروب‌های موجود در محیط زیست بی‌خطر هستند اما با این وجود میکروب‌های زیان آور بسیاری نیز به طور گسترده در خاک، آب، بدن حیوانات و انسان یافت می‌شوند که از طریق دست‌ها و وسایل منتقل می‌شوند بنابراین:

• دست های خود را قبل از تهیه غذا و در طول تهیه آن به تناوب با آب و صابون بشویید.
• بعد از هر بار استفاده از توالت، دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.
• تمامی سطوحی را که برای آشپزی و تهیه غذا استفاده می‌کنید، قبل از هر گونه پخت و پز شسته و پاکیزه کنید.
• آشپزخانه و غذاها را از دسترس حشرات، آفات و حیوانات موذی دور نگاه دارید.
• غذاهای خام را از پخته جدا کنید.

مواد غذایی خام می‌توانند حاوی میکروارگانیسم های خطرناک باشند که مستقیماً با مصرف غذاهای نیمه پخته به انسان منتقل شوند و عدم رعایت جداسازی مواد غذایی پخته از مواد غذای خام چه در حین تهیه و یا به هنگام نگهداری، سبب آلودگی آنها می شوند که در انسان نهایت می تواند منجر به  بروز بیماری شود بنابراین:

• از کارد و تخته آشپزی مجزا برای مواد خام استفاده نمایید و این وسایل را در طول پختن و بعد از طبخ غذا بکار نبرید مگر بعد از شسته شو با آب و مایع پاک کننده.

• غذاها را خوب بپزید.

مطالعات نشان داده است که رساندن دمای غذا به 70 درجه سانتی گراد می‌تواند به ما اطمینان دهد که غذا سالم است بنابراین:

• تمامی غذاها خصوصاً گوشت، ماکیان و تخم مرغ و غذاهای دریایی را خوب بپزید.

• مطمئن شوید که دمای غذاهای نظیر سوپ و خورشت از 70 درجه سانتی گراد که میکروب‌ها از بین می روند گذشته است.

• غذاها را در دمای مناسب و سالم نگهداری کنید.
• میکروارگانیسم‌ها خیلی سریع دردمای اتاق رشد می‌کنند اما در دمای کمتر از 5 درجه سانتی گراد و بیش از 60 درجه قادر به ادامه حیات نبوده و یا رشد آن‌ها متوقف می‌شود؛ تعداد اندکی از میکروارگانیسم‌های خطرناک می‌توانند در دمای کمتر از 5 درجه سانتی گراد قابلیت رشد دارند بنابراین:
• غذاهای پخته را در دمای اتاق بیش از 2 ساعت نگهداری نکنید.
• هرگونه مواد غذایی پخته شده و فاسد شدنی را در یخچال قرار دهید.
• غذاهای پخته شده را برای مصرف دوباره، در دمای بیش از 60 درجه گرم کنید و ترجیحاً به دمای جوش برسانید.
• مواد غذایی را برای زمان طولانی حتی در یخچال نگهداری نکنید.
• همیشه از آب سالم و مواد خام سالم برای تهیه غذا استفاده کنید.

مواد خام از جمله آب و یخ ممکن است به میکروارگانیسم‌های زیان‌آور و مواد شیمیایی آلوده شده باشند؛ دقت در انتخاب غذاهای خام و استفاده از راههای ساده ای نظیر شستن، پوست گرفتن به حد قابل ملاحظه ای از مخاطرات می‌کاهد بنابراین:

• همیشه از آب سالم استفاده کنید و یا با روش های سالم سازی آب نظیر جوشاندن و استفاده از قرص کلر استفاده نمایید و آن را سالم کنید.
• همواره از مواد غذایی تازه و سالم استفاده نمایید. از مصرف غذاهای دست خورده اجتناب ورزید.
• غذاهای فرایند شده بهداشتی نظیر شیر پاستوریزه مصرف کنید.